Picture of UncleHeng @CP
ปรากฎการ La Nina - ลานีญา ภัยน้ำท่วมโลก ? คืออะไร ?
by UncleHeng @CP - Wednesday, 7 November 2007, 06:54 AM
 
ลานีญา เป็นปรากฏการณ์ที่ตรงข้ามกับเอลนีโญ คือ อุณหภูมิผิวน้ำทะเลบริเวณเส้นศูนย์สูตรในมหาสมุทรแปซิฟิกกลางและตะวันออกมีค่าต่ำกว่าปกติ ทั้งนี้เนื่องจากลมค้า (trade wind) ตะวันออกเฉียงใต้ที่พัดอยู่เป็นประจำในแปซิฟิกเขตร้อนทางซีกโลกใต้ (ละติจูด 0.03 องศาใต้) มีกำลังแรงกว่าปกติ จึงพัดพาผิวน้ำทะเลที่อุ่นจากแปซิฟิกเขตร้อนตะวันออก (บริเวณฝั่งเอกวาดอร์ เปรู และชิลีตอนเหนือ) ไปสะสมอยู่ทางแปซิฟิกเขตร้อนตะวันตก (บริเวณชายฝั่งอินโดนีเซียและออสเตรเลีย) มากยิ่งขึ้น จึงทำให้ทางแปซิฟิกเขตร้อนตะวันตกซึ่งแต่เดิมมีอุณหภูมิผิวน้ำทะเลและระดับน้ำทะเลสูงกว่าทางแปซิฟิกเขตร้อนตะวันออกอยู่แล้ว กลับยิ่งมีอุณหภูมิผิวน้ำทะเลและระดับน้ำทะเลสูงกว่าทางแปซิฟิกเขตร้อนตะวันออกมากยิ่งขึ้นไปอีก มีผลทำให้ทางแปซิฟิกเขตร้อนตะวันตกมีปริมาณฝนมากขึ้น ขณะที่ทางแปซิฟิกเขตร้อนตะวันออกจะมีความแห้งแล้งรุนแรงมากขึ้นเช่นกัน ปรากฏการณ์ลานีญาจะเกิดโดยเฉลี่ย 5 - 6 ปี ต่อครั้ง และแต่ละครั้งกินเวลานานประมาณ 1 ปี

บริเวณที่มีผลกระทบทำให้มีปริมาณฝนมากกว่าปกติได้แก่ประเทศอินโดนีเซีย ออสเตรเลียตอนเหนือ ฟิลิปปินส์ อินเดียตอนเหนือ ด้านตะวันออกเฉียงใต้ของทวีปแอฟริกา และด้านตะวันออกเฉียงเหนือของทวีปอเมริกาใต้ ส่วนบริเวณที่มีผลกระทบแต่ทำให้มีปริมาณฝนน้อยกว่าปกติ ได้แก่ ประเทศชายฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือของทวีปอเมริกาใต้ ด้านตะวันออกเฉียงเหนือของสหรัฐอเมริกา บราซิลตอนใต้ ถึงตอนกลางของประเทศอาร์เจน-ตินา

สำหรับประเทศไทยนั้น ผลกระทบขนาดรุนแรงที่มีต่อฝนและอุณหภูมิใน 3 ฤดู ฝ่ายวิชาการภูมิอากาศ กรมอุตุนิยมวิทยาพยากรณ์ว่า

"ฤดูฝนปีที่เกิดลานีญา (มิ.ย. - ต.ค.) ฝนจะสูงกว่าปกติเว้นแต่ทางบริเวณของภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มีฝนอยู่ในเกณฑ์ต่ำกว่าปรกติ

ฤดูหนาวปลายปีที่เกิด - ต้นปีหลังเกิดลานีญา (พ.ย. - ก.พ.) ทั่วประเทศจะมีอุณหภูมิต่ำกว่าปกติ สำหรับฝนในฤดูหนาวของประเทศตอนบนมีอุณหภูมิในเกณฑ์ต่ำกว่าปรกติ เว้นแต่ตามบริเวณชายฝั่งภาคตะวันออกที่จะมีฝนสูงกว่าปกติ และฝนในภาคใต้ทั้ง 2 ฝั่งในครึ่งแรกของฤดู (พ.ย. - ธ.ค.) จะมีฝนสูงกว่าปรกติ แต่ฝนจะลดลงในครึ่งหลังของฤดู (ม.ค. - ก.พ.) โดยอาจจะมีฝนอยู่ในเกณฑ์ต่ำกว่าปรกติ

ฤดูร้อนปีหลังเกิดลานีญา (มี.ค. - พ.ค.) ทั่วประเทศจะมีอุณหภูมิต่ำกว่าปกติทั่วประเทศ และจะมีฝนตกลงมาบ้าง อยู่ในเกณฑ์สูงกว่าปรกติทั่วประเทศซึ่งจะทำให้อากาศไม่ร้อนมาก"

เมื่อวิเคราะห์จากผลกระทบของการมาของลานีญาแล้วประเทศไทยจะมีฝนในปริมาณที่สูงกว่าปรกติ และหากสาวน้อยนางนี้พาลมพายุซึ่งเป็นบริวารติดสอยห้อยตามนำฝนมาตกเหนือเขื่อนทุกเขื่อนที่น้ำกำลังเหือดแห้งให้เต็มเขื่อนแล้วรีบพากันจากไป ก็จะเป็นคุณแก่ประเทศไทยอย่างมาก แต่ถ้าบรรดาบริวารทั้งหลายพาฝนมาเทใต้เขื่อนและยังอ้อยอิ่งหลงไหลกับประเทศไทยแดนมหัศจรรย์วนเวียนเข้ามาไม่หยุดแล้ว คนไทยคงต้องจมน้ำกันอีกครั้งเป็นแน่

ลุงเฮง

เอื้อเฟื้อข้อมูลจาก

อ.นพ.ศักดา อาจองค์
ภาควิชาเวชศาสตร์ฉุกเฉิน

Ref : ดร.สมบัติ เจริญวงศ์ จดหมายข่าวราชบัณฑิตยสถาน ปีที่ 8 ฉบับที่ 86 ก.ค. 2541

(แก้ไขโดย หนูน้อย ประชาสัมพันธ์ - Wednesday, 7 November 2007, 06:35AM)

(แก้ไขโดย หนูน้อย ประชาสัมพันธ์ - Wednesday, 7 November 2007, 06:39AM)

(แก้ไขโดย หนูน้อย ประชาสัมพันธ์ - Wednesday, 7 November 2007, 06:53AM)

Picture of หนูน้อย ประชาสัมพันธ์
ตอบ: ปรากฎการ La Nina - ลานีญา ภัยน้ำท่วมโลก ? คืออะไร ?
by หนูน้อย ประชาสัมพันธ์ - Wednesday, 7 November 2007, 06:54 AM
 
ปรากฏการณ์"ลานีญา" ที่มาพิบัติภัยน้ำท่วมเหนือ!

เหตุการณ์อุทกภัย น้ำท่วมครั้งใหญ่ทางภาคเหนือของประเทศไทยที่เกิดขึ้นเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมานั้น มีนักวิชาการ รวมถึง ดร.สมิทธ ธรรมสโรช ประธานกรรมการอำนวยการเตือนภัยพิบัติแห่งชาติ (กอช.) ออกมาระบุตรงกัน ว่า

เป็นผลมาจากปรากฏการณ์ "ลานีญา" (La nina) เป็นหลัก ส่งผลให้ปริมาณน้ำฝนในพื้นที่เพิ่มขึ้นมากอย่างผิดปกติ

ขณะเดียวกัน การตัดไม้ทำลายป่าก็ทำให้สภาพภูมิประเทศขาดต้นไม้ไว้คอยอุ้มน้ำ เกิดน้ำป่าไหลทะลักเข้าสู่ตัวเมืองอย่างรวดเร็ว

และมีแนวโน้มว่า "ลานีญา" จะเป็นสภาพความผิดปกติทางธรรมชาติที่นับวันจะยิ่งทวีความรุนแรงมากขึ้นตามลำดับ!

ปรากฏการณ์อันตราย

กรมอุตุนิยมวิทยา ให้คำจำกัดความ "ลานีญา" ไว้ว่า เป็นปรากฏการณ์ที่มีสภาพกลับกัน หรือตรงกันข้ามกับปรากฏการณ์ "เอลนีโญ" ที่ชาวโลกส่วนใหญ่คุ้นชื่อกันดี

อธิบายอย่างสั้นที่สุดกล่าวได้ว่า เอลนีโญเป็นสาเหตุทำให้เกิดภาวะฝนตกหนักในตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้ และเกิดความแห้งแล้งผิดปกติใน "เอเชียตะวันออกเฉียงใต้" ซึ่งเป็นภูมิภาคที่ตั้งของประเทศไทยนั่นเอง

ในทางตรงกันข้าม ลานีญาจะทำให้เกิดความแห้งแล้งทางตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้ และเกิดฝนตกหนักในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทั้งเอลนีโญและลานีญาเกิดจากความผกผันของกระแสอากาศโลกบริเวณเส้นศูนย์สูตร เหนือมหาสมุทรแปซิฟิก

ดังนั้น ลานีญาจึงมีชื่อเรียกต่างๆ กันหลายชื่อ เช่น "น้องของเอลนีโญ" "สภาวะตรงข้ามเอลนีโญ" "สภาวะที่ไม่ใช่เอลนีโญ" และ"ฤดูกาลที่อุณหภูมิผิวน้ำทะเลเย็น" เป็นต้น

จากการศึกษาทางวิทยาศาสตร์จนถึงปัจจุบัน พบว่า ภาวะลานีญาเกิดจากการที่อุณหภูมิผิวน้ำทะเลบริเวณตอนกลางและตะวันออกของแปซิฟิกเขตศูนย์สูตรมีค่าต่ำกว่าปกติ

เนื่องจาก "กระแสลมค้าตะวันออกเฉียงใต้" มีกำลังแรงมากกว่าปกติ จึงพัดพาผิวน้ำทะเลที่อุ่นจากเขตแปซิฟิกตะวันออก (บริเวณฝั่งเอกวาดอร์ เปรู และชิลี) มาสะสมอยู่ทางเขตแปซิฟิกตะวันตก (บริเวณชายฝั่งอินโดนีเซียและออสเตรเลีย)

ทำให้บริเวณดังกล่าวซึ่งเดิมมีอุณหภูมิผิวน้ำทะเลและระดับน้ำทะเลสูงกว่าทางตะวันออกอยู่แล้ว ยิ่งมีอุณหภูมิและระดับน้ำทะเลสูงขึ้นไปอีก

ปรากฏการณ์ลานีญาเกิดขึ้นได้ทุก 2–3 ปี และปกติจะเกิดขึ้นนานประมาณ 9–12 เดือน

แต่บางครั้งอาจปรากฏอยู่ได้นานถึง 2 ปี!

"ไทย"กับภัย"ลานีญา"

สำหรับประเทศไทยเรานั้น ฝ่ายวิชาการภูมิอากาศ กรมอุตุนิยมวิทยา เคยพยากรณ์ผลกระทบในระดับรุนแรงจากภาวะลานีญาที่มีต่อปริมาณน้ำฝนและอุณหภูมิใน 3 ฤดู ไว้ว่า

(1.) ฤดูฝนปีที่เกิดลานีญา ช่วงเดือนมิ.ย.-ต.ค. ฝนจะสูงกว่าปกติเว้นแต่ทางบริเวณของภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มีฝนอยู่ในเกณฑ์ต่ำกว่าปกติ

(2.) ฤดูหนาวปลายปีที่เกิด-ต้นปีหลังเกิดลานีญา ช่วงเดือนพ.ย.-ก.พ. ทั่วประเทศจะมีอุณหภูมิต่ำกว่าปกติ สำหรับฝนในฤดูหนาวของประเทศตอนบนมีอุณหภูมิในเกณฑ์ต่ำกว่าปกติ เว้นแต่ตามบริเวณชายฝั่งภาคตะวันออกที่จะมีฝนสูงกว่าปกติ และฝนในภาคใต้ทั้ง 2 ฝั่งในครึ่งแรกของฤดู (พ.ย.-ธ.ค.) จะมีฝนสูงกว่าปกติ แต่ฝนจะลดลงในครึ่งหลังของฤดู (ม.ค.-ก.พ.) โดยอาจจะมีฝนอยู่ในเกณฑ์ต่ำกว่าปกติ

(3.) ฤดูร้อนปีหลังเกิดลานีญา (ระหว่างมี.ค.-พ.ค.) ทั่วประเทศจะมีอุณหภูมิต่ำกว่าปกติทั่วประเทศ และจะมีฝนตกลงมาบ้าง อยู่ในเกณฑ์สูงกว่าปกติทั่วประเทศซึ่งจะทำให้อากาศไม่ร้อนมาก

เมื่อประเมินผลกระทบจากปรากฏการณ์ลานีญาที่เกิดขึ้นในประเทศไทยแล้วจะทำให้มีฝนในปริมาณที่สูงกว่าปกติ

หากลานีญาพาลมพายุ นำฝนมาตกเหนือเขื่อนที่น้ำกำลังเหือดแห้งให้เต็มเขื่อนแล้วสลายตัวไปก็จะเป็นคุณแก่เมืองไทย

อย่างไรก็ตาม ถ้าพายุฝนที่เกิดจากอิทธิพลของลานีญา ทำให้ฝนตกเทลงไปในพื้นที่ใต้เขื่อน ทั้งยังแผ่อิทธิพลอย่างยาวนานเหนือประเทศไทยจะทำให้เกิดภาวะน้ำท่วมครั้งใหญ่ยาวนานเช่นกัน

กรุงเทพฯ ก็เสี่ยง"ลานีญา"

กรุมอุตุนิยมวิทยา ระบุด้วยว่า จากการศึกษาสภาวะฝนและอุณหภูมิของประเทศไทยในปีเอลนีโญ โดยใช้วิธีวิเคราะห์ค่า "composite percentile" ของปริมาณฝน และ "composite standardized" ของอุณหภูมิในปีเอลนีโญ จากข้อมูลปริมาณฝนและอุณหภูมิรายเดือน ในช่วงเวลา 50 ปี ตั้งแต่พ.ศ.2494 ถึง 2543 พบว่า ในปีลานีญาปริมาณฝนของไทยส่วนใหญ่สูงกว่าปกติ

โดยเฉพาะช่วงฤดูร้อนและต้นฤดูฝนเป็นระยะที่ลานีญามีผลกระทบต่อสภาวะฝนของประเทศไทยชัดเจนกว่าช่วงอื่น

และพบว่าในช่วงกลางและปลายฤดูฝน ลานีญามีผลกระทบต่อสภาวะฝนของประเทศไทยไม่ชัดเจน

สำหรับอุณหภูมิปรากฏว่าลานีญามีผลกระทบต่ออุณหภูมิในประเทศไทยชัดเจนกว่าฝน โดยทุกภาคของประเทศไทยมีอุณหภูมิต่ำกว่าปกติทุกฤดู

และพบว่าลานีญาที่มีขนาดปานกลางถึงรุนแรงส่งผลให้ปริมาณฝนของไทยสูงกว่าปกติมากขึ้น ขณะที่อุณหภูมิต่ำกว่าปกติมากขึ้น

ดร.สมิทธ ธรรมสโรช ประธานกอช. กล่าวว่า สถานการณ์น้ำท่วมที่ 5 จังหวัดภาคเหนือของไทย ก็เพราะมรสุมตะวันออกเฉียงใต้พัดเอาไอน้ำจากลานีญาไปทำให้ฝนตกหนักมากถึง 390-400 มิลลิเมตร

สิ่งที่ห่วงคือพื้นที่กรุงเทพฯ ตั้งแต่เดือนกันยายน หากผลกระทบของลานีญา ประกอบกับมีมรสุมเข้ามาจะทำให้ภาคเหนือและอีสานของไทยมีน้ำมาก น้ำจากเหนือจะไหลลงสู่ภาคกลาง และในช่วงเดือนพฤศจิกายนและธันวาคมจะมีน้ำหนุนสูงในพื้นที่กรุงเทพฯ จะทำให้กรุงเทพฯ เกิดวิกฤตน้ำท่วมได้

"ถ้าน้ำเหนือก็มาก น้ำหนุนก็สูง และฝนทั่วไปในกรุงเทพฯ ปีนี้ก็จะมีมากอีก ดังนั้น ผมขอเตือนให้บริหารจัดการน้ำอย่างระมัดระวัง ต้องจัดการระบายน้ำสู่ลุ่มน้ำแม่กลองและลุ่มน้ำบางปะกง มิเช่นนั้นกรุงเทพฯ จะเกิดน้ำท่วมรุนแรงได้" ดร.สมิทธ ระบุ

ข้อควรปฏิบัติรับมืออุทกภัย

- เมื่อน้ำมาให้ขึ้นที่สูง ตัดไฟฟ้าเพื่อป้องกันไฟฟ้าดูด

- ตรวจสอบดูเขตแนวพื้นที่น้ำท่วมเพื่อหาพื้นที่สูงที่ปลอดภัย

- บริเวณท้ายเขื่อนหรืออ่างเก็บน้ำเป็นบริเวณที่ไม่ปลอดภัย

- หลีกเลี่ยงการปลูกบ้านบริเวณพื้นที่น้ำท่วม

- ย้ายสวิตช์อุปกรณ์สะพานไฟฟ้าให้อยู่สูงกว่าระดับที่คาดว่าน้ำจะท่วมถึง

- ควรเตรียมกระสอบทรายไว้ทำพนังกั้นน้ำ

- ควรทำความสะอาดพื้นที่อย่าให้มีเศษวัสดุที่สามารถลอยตามน้ำและก่อให้เกิดอันตรายได้

- ห้ามขับขี่ยานพาหนะ ห้ามเดิน ห้ามเล่นน้ำในกระแสน้ำที่ไหลเชี่ยว

- มีวิทยุติดตัวและคอยฟังประกาศเพื่อปฏิบัติตาม

- ไม่ดื่มน้ำประปาและไม่ดื่มน้ำที่ไหลมาท่วม เพราะจะเป็นอันตราย

Picture of UncleHeng @CP
ตอบ: ปรากฎการ La Nina - ลานีญา ภัยน้ำท่วมโลก ? คืออะไร ?
by UncleHeng @CP - Friday, 9 November 2007, 06:24 AM
 

น่ากลัวเหมือนกันนะครับนี่ ตายดีกว่า