ข่าวประกาศ

การจัดการความรู้ ต้องทำอย่างไร คิดใหม่ทำใหม่ในมุมที่แตกต่าง

 
Picture of หนูน้อย ประชาสัมพันธ์
การจัดการความรู้ ต้องทำอย่างไร คิดใหม่ทำใหม่ในมุมที่แตกต่าง
by หนูน้อย ประชาสัมพันธ์ - Tuesday, 23 December 2008, 11:16 AM
 

การจัดการความรู้


จะเริ่มอย่างไร

การ จัดการความรู้ หรือการบริหารความรู้คืออะไร ไม่ได้เป็นสิ่งใหม่สำหรับเรา แต่ทำไมต้องมีการจัดการความรู้ เมื่อเข้าใจแล้วว่าต้องมีการจัดการความรู้แล้วเราจะเริ่มอย่างไร เครื่องมือที่ใช้ในการทำการจัดการความรู้มีอะไรบ้าง ส่วนสุดท้ายคือแล้วเราจะประเมินอย่างไรในผลของการจัดการความรู้

ความรู้คืออะไร

 คำ ว่าความรู้เป็นคำง่ายๆที่เราทุกคนคิดว่าเรารู้ความหมายของคำๆนี้ แต่พอถามว่าความรู้คืออะไร ก็คงจะหาผู้ที่จะให้คำนิยามได้ค่อนข้างยากมากทีเดียว ถ้าลองเปิดดูความหมายของคำว่าความรู้ตามแบบชาวตะวันตกก็พอจะได้ความหมายดัง นี้คือ "the facts, feelings or experiences known by a person or group of people" (Collins English Dictionary) หรือ “the facts, skills, and understanding that you have gained through learning or experience” (Longman: Dictionary of Contemporary English, 1995) ส่วนความหมายในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ฉบับปีพ.ศ. 2542 ได้ให้ความหมายไว้ดังนี้คือ สิ่งที่สั่งสมมาจากการศึกษาเล่าเรียน การค้นคว้า หรือประสบการณ์ รวมทั้งความสามารถเชิงปฏิบัติและทักษะ; ความเข้าใจหรือสารสนเทศที่ได้รับมาจากประสบการณ์; สิ่งที่ได้รับมาจากการได้ยิน ได้ฟัง การคิดหรือการปฏิบัติ; องค์วิชาในแต่ละสาขา…” ดังนั้นทำให้เข้าใจได้ง่ายๆว่า ความรู้เป็นสิ่งที่ได้รับมาจากประสาทสัมผัสทั้งห้า จากประสบการณ์ หรือการเรียนรู้ ซึ่งอาจจะเป็นในรูปของข้อเท็จจริงหรือทักษะก็ได้

ชนิดขององค์ความรู้

 ความรู้มี 2 ประเภทคือความรู้ที่จับต้องได้ หรือความรู้เด่นชัด (explicit หรือ tangible knowledge) และ ความรู้ที่จับต้องไม่ได้ หรือเรียกว่าความรู้ซ่อนเร้น (tacit หรือ intangible knowledge) ชนิด แรกเป็นความรู้ตามตำรา เอกสาร คู่มือ หรือบทเรียนต่างๆ ที่สามารถรับรู้ได้ด้วยสัมผัสทั้งห้าของผู้เรียนเอง ส่วนอีกชนิดหนึ่งคือความรู้ที่อยู่ในตัวบุคคล ต้องมีการถ่ายทอดออกมาจึงจะเกิดเป็นความรู้ออกมา

อะไรคือการจัดการความรู้

 ครั้งเมื่อตอนปลายของคริสศตวรรษที่ 20 และย่างเข้าคริสศตวรรษที่ 21 มีการเปลี่ยนแปลงมากมายในระบอบการเมืองการปกครอง และการเศรษฐกิจ มีการทำลายกำแพงเบอร์ลิน การล่มสลายของสหภาพโซเวียต การปฏิวัติทางการเมืองการเศรษฐกิจของจีนโดยให้เศรษฐกิจนำการเมือง ทำให้ระบบทุนนิยมแผ่กว้างครอบคลุมเกือบทั่วไป ในภาคธุรกิจและอุตสาหกรรมมีการแข่งขันกันสูงขึ้น เป็นผลให้องค์กรต่างๆต้องมีการพัฒนาองค์ความรู้ใหม่อย่างมากมาย แต่สิ่งที่องค์กรจะละทิ้งไม่ได้ก็คือภูมิปัญญาที่มีอยู่แล้วในองค์กร เช่นในภาคอุตสาหกรรมซึ่งเป็นงานที่ต้องการความรู้ความชำนาญและทักษะอย่างมาก จึงต้องมีการเก็บรวบรวมความรู้ของบุคลากรที่มีอยู่ เพื่อให้มีการดำรงอยู่ของความรู้ความชำนาญนั้นๆ ไม่ให้สูญหายไป แม้ว่าบุคลากรเหล่านั้นจะต้องจากองค์กรไป และบุคลากรรุ่นต่อๆมาสามารถนำเอาความรู้ที่มีอยู่เหล่านั้นมาใช้เพื่อแก้ ปัญหาที่เกิดขึ้น หรือนำไปเพื่อพัฒนาให้เกิดนวัตกรรมขึ้นมาได้อีก แนวคิดเหล่านี้เองเป็นที่มาของการพัฒนาของการจัดการความรู้

 ใน การดำเนินกิจการขององค์กรใดๆในปัจจุบัน กลไกที่สำคัญที่สุดขององค์กรใดๆก็คือ คุณภาพของบุคลากรในองค์กรนั้นๆ เพราะทรัพยากรบุคคลเป็นฟันเฟืองที่ทำให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างมี ประสิทธิภาพ ดังนั้นความรู้ความสามารถของทรัพยากรบุคคลจึงเปรียบเสมือนสมบัติอันล้ำค่าของสถาบันหรือองค์กร

 ลอง หลับตานึกถึงเวลาที่เราต้องการจะแก้ปัญหาในการทำงาน เช่นการรักษาผู้ป่วยที่เข้ามารับการดูแล เราก็จะพยายามใช้ความรู้หรือจากประสบการณ์ที่เรามี ทั้งการค้นจากตำรา หรือปรึกษาผู้รู้ อาจารย์ หรือเพื่อนแพทย์อาวุโส เมื่อเรามีคำตอบเราก็จะให้การรักษาผู้ป่วยได้ จะเห็นได้ว่าการแก้ปัญหาต่างๆเหล่านี้ ต้องอาศัยการค้นคว้าและในบางครั้งอาจจะทำให้เสียเวลามาก แต่ถ้ามีการจัดเก็บความรู้อย่างเป็นระบบที่ดีก็จะทำให้ไม่เสียแรงงานและเวลา ในการค้นหาทุกครั้งที่ต้องการแก้ปัญหาแบบเดิมๆ

  ดัง นั้นการจัดการความรู้คือ การใช้ความรู้ทางด้านการจัดเก็บหรือ การสะสมองค์ความรู้เพื่อให้ได้ตามเป้าหมายที่เฉพาะเจาะจงขององค์กร โดยที่ไม่มีความจำเป็นต้องเก็บความรู้ทั้งหมดที่มีในองค์กร แต่เก็บในส่วนที่สำคัญมากๆและมีความหมายหรือให้ประโยชน์สูงสุดต่อองค์กร การจัดการความรู้จะสอดคล้องกับความรู้ที่บุคลากรต้องการ และถูกที่ ถูกเวลา

 อย่าง ไรก็ตามคำว่า การจัดการความรู้ เป็นคำเรียกที่ผิดเพราะความรู้อยู่กับบุคคล จะไปจัดการกับความรู้ในสมองของคนแต่ละคนคงจะเป็นไปไม่ได้ ที่จริงแล้วหัวใจสำคัญของการจัดการความรู้ก็คือ การสร้างบรรยากาศหรือ สิ่งแวดล้อมให้บุคลากรมีความต้องการที่จะสร้าง สังเคราะห์ ค้นคว้าหาความรู้ อยากเรียนรู้ แลกเปลี่ยน หรือ ใช้ความรู้ที่มีในองค์กร เพื่ออำนวยประโยชน์ให้แก่องค์กร เพื่อคนในองค์กร และที่สำคัญที่สุดคือลูกค้าซึ่งก็คือผู้ป่วยและประชาชนทั่วไปนั่นเอง

ผศ.นพ.ปิยะ สมานคติวัฒน์
ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายคุณภาพ
ประธานโครงการการจัดการความรู้
Picture of ผศ.ปิยะ สมานคติวัฒน์
ตอบ: การจัดการความรู้ ต้องทำอย่างไร คิดใหม่ทำใหม่ในมุมที่แตกต่าง
by ผศ.ปิยะ สมานคติวัฒน์ - Tuesday, 23 December 2008, 6:33 PM
 
ในครั้งต่อไปผมจะเล่าการบูรณาการการจัดการความรู้กับ outcome mapping นะครับ
Picture of UncleHeng @CP
ตอบ: การจัดการความรู้ ต้องทำอย่างไร คิดใหม่ทำใหม่ในมุมที่แตกต่าง
by UncleHeng @CP - Wednesday, 24 December 2008, 10:35 PM
 
ขอบคุณครับ ได้ความรู้มากขึ้นมากครับ
พึ่งรู้ว่าเกี่ยวกับ กำแพงเบอร์ลินครับ...
จะคอยติดตามเรื่องง outcome mapping ครับ
ผมนำไปประยุกต์ใช้และขยายผลต่อได้มากครับ
ขอบคุณ อ.หมอมากครับ

Picture of guest09 ramakm
ตอบ: การจัดการความรู้ ต้องทำอย่างไร คิดใหม่ทำใหม่ในมุมที่แตกต่าง
by guest09 ramakm - Wednesday, 24 December 2008, 10:45 PM
 
เห็นด้วยเจ้าค่ะ คนคือ asset ที่สำคัญ และที่สำคัญไปกว่าก็คือความรู้ที่ได้จากคนและถูกจัดเก็บเพื่อให้สืบค้น เพื่อนำมาใช้หรือแก้ปัญหาภายหลัง กระบวนการการจัดการความรู้จึงจำเป็นต้องมีค่ะ และถ้าองค์กรไหนไม่มี เท่ากับว่าเป็นองค์กรที่ขาดการวางแผน ในประเทศพัฒนาองค์กรที่มีการจัดการความรู้ พบว่าประสบผลสำเร็จและมีกำไรกว่าร้อยละ ร้อยยี่สิบถึงร้อยหกสิบเปอร์เซนต์เลยทีเดียวเมื่อเทียบกับงบประมาณที่ลงทุนไป นีแค่ monetary ที่ประเมินได้เท่านั้นค่ะ ผลลัพธ์ด้านบวกที่วัดยากยังไม่ได้พูดถึง รอคอยค่ะ อยากให้คุณหมอเขียนเป็น series เลยค่ะ เพราะหา resource ยากจริง ๆ
Picture of guest07 ramakm
ตอบ: การจัดการความรู้ ต้องทำอย่างไร คิดใหม่ทำใหม่ในมุมที่แตกต่าง
by guest07 ramakm - Thursday, 25 December 2008, 9:34 AM
 
สุดยอดครับ :) :) :)
Picture of UncleHeng @CP
ตอบ: การจัดการความรู้ ต้องทำอย่างไร คิดใหม่ทำใหม่ในมุมที่แตกต่าง
by UncleHeng @CP - Thursday, 25 December 2008, 6:01 PM
 

โดนใจ ค่ะ หาบทความด้านนี้มานานแล้ว

Picture of ผศ.ปิยะ สมานคติวัฒน์
ตอบ: การจัดการความรู้ ต้องทำอย่างไร คิดใหม่ทำใหม่ในมุมที่แตกต่าง
by ผศ.ปิยะ สมานคติวัฒน์ - Saturday, 27 December 2008, 2:14 PM
 
ขอบคุณคุณ uncleheng, guest 07, 09 RamaKm ครับ ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหนกันครับ ถ้าว่างๆแวะเข้ามาแลกเปลี่ยนประสบการณ์หรือความรู้กันอีกนะครับ ผมยินดีมากๆครับ และสวัสดีปีใหม่ครับ
Picture of UncleHeng @CP
ตอบ: การจัดการความรู้ ต้องทำอย่างไร คิดใหม่ทำใหม่ในมุมที่แตกต่าง
by UncleHeng @CP - Saturday, 27 December 2008, 4:57 PM
 
เครือ CP ครับ สวัสดีปีใหม่เช่นกันครับ
ขอให้อาจารย์นำบทความดี ๆ มาให้พวกเรา
แลกเปลี่ยนกันบ่อย ๆ ครับน่าสนใจ มากครับ
เช่น change management, OP , KM strategies
ก็น่าสนใจครับ :)
Picture of ผศ.ปิยะ สมานคติวัฒน์
ตอบ: การจัดการความรู้ ต้องทำอย่างไร คิดใหม่ทำใหม่ในมุมที่แตกต่าง
by ผศ.ปิยะ สมานคติวัฒน์ - Sunday, 28 December 2008, 12:12 PM
 
ขอยินดีต้อนรับคุณ uncleheng มิตรจาก เครือ CP ครับ ผมยินดีจริงๆที่มีคนภายนอกมาอ่านเว๊ปของรามาธิบดีด้วย ผมเขียนหนังสือไม่ค่อยเก่งครับ และประสบการณ์ด้านบริหารก็เพียงหยิบมือเดียว
ต้องขอคำชี้แนะด้วยนะครับ อย่างที่เครือ CP มีการทำ OM อะไรบ้าง และทำ OMกันอย่างไรครับ ลองมา ลอ ปอ รอ รอ กันนะครับ
Picture of UncleHeng @CP
ตอบ: การจัดการความรู้ ต้องทำอย่างไร คิดใหม่ทำใหม่ในมุมที่แตกต่าง
by UncleHeng @CP - Saturday, 3 January 2009, 4:02 PM
 
ยินดีครับ ยิ้ม